Margaux Tjoeng Journalist – Oceaan correspondent

Margaux Tjoeng
‘Maak 1F vreemdelingen niet statusloos’ – Reporter Radio1

‘Maak 1F vreemdelingen niet statusloos’ – Reporter Radio 1 april 2016

CartoonKrewinkel1F kopie

Bron: Krewinkel

Asielzoekers die de IND verdenkt van misdaden tegen de menselijkheid mag Nederland niet statusloos maken. Dat stelt promovenda Zarif Bahtiyar, Universiteit van Tilburg. In haar proefschrift schrijft ze dat Nederland een oplossing moet bedenken voor de zogenoemde groep in ‘limbo’ verkerende vreemdelingen. Ze zijn illegaal in Nederland maar kunnen ook niet uitgezet worden omdat ze in het land van herkomst te vrezen hebben voor lijf en lede.

Aan de hand van Artikel 1F van het vluchtelingenverdrag kan de IND asielzoekers uit de procedure filteren en uitsluiten van aan status. Daarvoor moeten dan ernstige vermoedens zijn dat er betrokkenheid van de vluchteling was bij mensenrechtenschendingen of oorlogsmisdaden. Vaak blijft een strafvervolging uit vanwege onvoldoende bewijs, maar de vluchteling krijgt intussen geen enkele status en moet het land uit.

Syriërs de nieuwe 1F limbo’ers
Maar niet iedere vluchteling kan worden uitgezet. Syriërs bijvoorbeeld worden allemaal beschermd met artikel 3EVRM van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Dat betekent dat ze bij terug keer de kans lopen gedood of gemarteld te worden. Maar hun 1F-status zorgt er wel voor dat ze geen enkele status krijgen in Nederland. Ze mogen niet werken, hebben geen rechten op sociale voorzieningen en kunnen vaak in geen enkel ander lidstaat een status krijgen omdat het beruchte 1F-stempel aan hen kleeft. Want wie wil er nu asiel bieden aan een vermeende oorlogsmisdadiger? Zolang de situatie in Syrië onveilig is, kunnen ze niet terug, maar ze mogen ook niet in Nederland blijven.

Syrische 1F’ers hebben grote kans in een limbo-situatie terecht te komen, vreest Bahtiyar. Ze raken verwikkeld in een lang uitzichtloos proces. De IND liet weten dat van de 20 Syrische vluchtelingen slechts bij 25 procent hun 1F-status onomkeerbaar is. Bij de andere gevallen loopt de procedure nog. En die procedures staan bij vreemdelingenadvocaten bekend als processen die soms wel tientallen jaren kunnen duren.

Reporter Radio sprak met vreemdelingenadvocaat Anjo Hekman. Hij heeft een Syrische 1F-cliënt die wordt verdacht van misdaden omdat hij aanwezig was bij een demonstratie. De man werkte in een fabriek van de overheid en moest van zijn baas verplicht op komen draven bij anti-Assad demonstraties. Tijdens zijn asielverhoor verklaarde hij meerdere malen dat hij altijd wegliep wanneer er ongeregeldheden uitbraken, maar dat wordt niet geloofd door de IND.

De reportage is hier apart te beluisteren.

Sinds 1992 zijn ongeveer 80 vreemdelingen door artikel 1F in een limbo situatie terecht gekomen. Voor hen moet Nederland nu toch echt een oplossing bedenken vindt de promovenda. De meesten van deze groep zijn Afghanen en zijn al meer dan 16 jaar illegaal in Nederland zonder enige perspectief. Bahtiyar vindt dat onredelijk. Ter illustratie trekt ze eenvergelijking met het strafrecht  waarin het Hof van Justitie stelt dat zelfs aan veroordeelden die een levenslange gevangenisstraf hebben een perspectief geboden moet worden. Op 1F’ers berust slechts een verdenking terwijl ze wel levenslang krijgen.

Oplossingen
Wanneer een 1F’er niet uitgezet kan worden vanwege 3EVRM vindt Bahtiyar dat per jaar bekeken moet worden of iemand een vorm van status krijgt. Nu wordt er pas na tien jaar gekeken of er bijzondere omstandigheden zijn om af te wijken van de huidige status. Ook vindt ze dat erin Europa één lijn getrokken moet worden voor het uitsluiten van vermeende oorlogsmisdadigers. Zo zouden 1F’ers die in Nederland geen status hebben in andere landen als Engeland, Duitsland, België en Noorwegen wel gewoon een vormvan status krijgen.

Nederland is koploper in Europa als het gaat om het aantal 1F tegenwerpingen vanwege een streng vreemdelingenbeleid. De regering blijft van mening dat Nederland geen veilige thuishaven mag bieden aan mensenrechtenschenders. Andere partijen willen zelfs nog een strenger vreemdelingenbeleid. Het CDA wil 1F’ers opsluiten en de PVV wil iedereen terugsturen ongeacht of ze door Europese verdragen worden beschermd.

Beluister hier de hele uitzending terug…

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Artikelen zoeken op thema